Mobiliteitsbudget met of zonder pijler 1: hoe maakt u de juiste keuze?
Bijgewerkt op: 17 aug
Pijler 1 openstellen betekent dat uw werknemers een deel van hun mobiliteitsbudget mogen besteden aan een goedkopere, emissievrije bedrijfswagen. In 2025 koos 7% van de gebruikers daar effectief voor. Openstellen geeft meer keuzevrijheid, verhoogt de aanvaarding van het systeem en stuurt uw wagenpark richting elektrisch. Gesloten houden vereenvoudigt de implementatie en het voertuigbeheer. De juiste keuze hangt af van uw doelstellingen, de opbouw van uw car policy en de flexibiliteit die u uw medewerkers wilt geven. |
Bij de invoering van een mobiliteitsbudget is de openstelling van pijler 1 een van de eerste beslissingen die u moet nemen. Er bestaat geen universeel juiste keuze. Beide benaderingen hebben voordelen en aandachtspunten, en welke het best past hangt af van uw doelstellingen, het profiel van uw medewerkers en de flexibiliteit die u wilt aanbieden.
Wat is pijler 1? Pijler 1 is het onderdeel van het mobiliteitsbudget waarmee een werknemer een milieuvriendelijke bedrijfswagen financiert. Sinds 1 januari 2026 komen voor nieuwe aankopen en leasecontracten enkel nog wagens zonder CO2-uitstoot in aanmerking. Wat de werknemer niet in pijler 1 besteedt, blijft beschikbaar voor pijler 2 en pijler 3. |
Belangrijk om te begrijpen: het mobiliteitsbudget is een aanbod aan de werknemer. Het schaft de klassieke bedrijfswagen niet af en neemt geen bestaande rechten weg. Het voegt een alternatief toe, waarin de werknemer al dan niet kan kiezen voor een goedkopere wagen dan die waarop hij recht heeft. Wie dat niet wil, behoudt eenvoudigweg zijn klassieke bedrijfswagen buiten het mobiliteitsbudget.
Wanneer wordt pijler 1 effectief gebruikt?
Pijler 1 komt maar in beeld wanneer aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan. De medewerker moet:
een bedrijfswagen willen behouden;
bereid zijn een goedkoper model te kiezen, zodat een deel van het vrijgekomen budget naar andere mobiliteitsoplossingen kan gaan: openbaar vervoer, een of meerdere fietsen, taxidiensten, een huurwagen tijdens de vakantie, huisvestingskosten en zo verder.
Die combinatie komt minder vaak voor dan werkgevers verwachten. Uit de officiële cijfers van de RSZ blijkt dat in 2025 7% van de gebruikers van het mobiliteitsbudget effectief een wagen koos binnen pijler 1. Meer dan negen op de tien gebruikers besteden hun budget dus volledig buiten pijler 1. Dat aandeel schommelt al jaren rond dezelfde grootteorde.
Wie niet aan beide voorwaarden voldoet, komt doorgaans bij een van deze twee oplossingen uit: een klassieke bedrijfswagen zonder mobiliteitsbudget, of een mobiliteitsbudget zonder pijler 1, met of zonder privéwagen.
Dat cijfer betekent niet dat pijler 1 overbodig is. Het betekent dat pijler 1 vooral werkt als keuzemogelijkheid, niet als hoofdbestemming van het budget. Dat onderscheid bepaalt mee hoeveel gewicht u aan de beslissing geeft.
Vier redenen om pijler 1 open te stellen
1. Een volledig mobiliteitsaanbod voor al uw medewerkers
Met pijler 1 erbij bepaalt de medewerker zelf welk deel van zijn budget naar een bedrijfswagen gaat en welk deel naar andere mobiliteitsoplossingen. Hoe ruimer het aanbod, hoe flexibeler het systeem, en hoe vlotter het doorgaans binnen de organisatie wordt aanvaard.
2. Sturen op de ecologische transitie
Voor nieuwe contracten binnen pijler 1 komen sinds 1 januari 2026 enkel nog wagens zonder CO2-uitstoot in aanmerking. Wie zijn wagen daarentegen met privémiddelen koopt, kan nog altijd voor een verbrandingsmotor kiezen. Pijler 1 openstellen is daarmee een van de weinige instrumenten waarmee u de keuze van uw medewerkers effectief richting emissievrij stuurt.
3. Een principe dat iedereen begrijpt
"Ik heb een budget en ik kies zelf hoe ik het gebruik" is voor de meeste medewerkers meteen duidelijk. "Ik heb een budget, maar bepaalde keuzes zijn uitgesloten" vraagt uitleg, en uitleg vraagt draagvlak. In de begeleiding van invoeringstrajecten zien wij dat verschil terug in de aanvaarding.
4. Meteen de juiste structuur neerzetten
Veel ondernemingen die pijler 1 aanvankelijk gesloten houden, openen ze na een of twee jaar alsnog, omdat een deel van de medewerkers erom vraagt. Wie pijler 1 meteen openstelt, vermijdt die tweede oefening en de herziening van de car policy die erbij hoort.
Vier redenen om pijler 1 gesloten te houden
1. Een snellere implementatie
De voorwaarden voor het gebruik van pijler 1 legt u het best vast met de ondersteuning van een ervaren consultant. In de dossiers die wij begeleiden, bespaart een onderneming die pijler 1 gesloten houdt daarmee doorgaans een tot twee werkdagen tijdens de implementatie. Wilt u eerst nagaan of uw organisatie klaar is voor een mobiliteitsbudget, dan zetten wij die oefening met u op.
2. Een eenvoudigere voertuigadministratie
Voertuigen binnen pijler 1 vallen onder specifieke regels die op punten strenger zijn dan die voor klassieke bedrijfswagens. In de praktijk zijn de meeste knelpunten pragmatisch op te lossen, maar niet elke organisatie voelt zich daar comfortabel bij. Wie een strikte toepassing van de wetgeving verkiest, houdt pijler 1 beter gesloten.
3. Geen bijkomende categorie in uw car policy
In sommige ondernemingen zitten medewerkers al in de goedkoopste categorie van de car policy. Pijler 1 openstellen vraagt dan een nieuwe instapcategorie daaronder. Gesloten houden laat uw bestaande categorieën ongemoeid.
4. Wachten op de aangekondigde vereenvoudigingen
Aan de regels rond het mobiliteitsbudget wordt gesleuteld. Sommige organisaties stellen de beslissing over pijler 1 daarom uit tot de aangekondigde wijzigingen definitief zijn. Wat vandaag vastligt en wat nog niet, leest u hieronder.
Met of zonder pijler 1: de vergelijking in één oogopslag
Criterium | Met pijler 1 | Zonder pijler 1 |
Keuzevrijheid werknemer | Volledig: de werknemer verdeelt zelf over de drie pijlers | Beperkt: geen bedrijfswagen binnen het budget |
Aanvaarding binnen de organisatie | Doorgaans hoger, het principe is eenvoudig uit te leggen | Kan weerstand geven bij wie een wagen wil houden |
Implementatietijd | Een tot twee werkdagen extra voor het bepalen van de voorwaarden | Korter |
Voertuigadministratie | Specifieke regels, op punten strenger dan voor klassieke bedrijfswagens | Geen bijkomende administratie |
Impact op de car policy | Vaak een bijkomende instapcategorie nodig | Bestaande categorieën blijven ongewijzigd |
Ecologisch effect | Sturend: enkel emissievrije wagens komen in aanmerking | Onrechtstreeks: privéaankopen blijven vrij |
Kans op herziening binnen twee jaar | Klein | Reëel, veel organisaties openen pijler 1 alsnog |
Wat verandert er in 2026 en 2027?
Twee wijzigingen wegen rechtstreeks op deze beslissing.
Sinds 1 januari 2026 geldt binnen pijler 1 een emissievrije norm. Voor wagens die vanaf die datum worden aangekocht of geleaset, komen enkel nog modellen zonder CO2-uitstoot in aanmerking. Contracten die voor 1 januari 2026 werden afgesloten, blijven onder de oude regels lopen: uw medewerkers moeten hun wagen niet vervroegd vervangen. Dezelfde emissievrije voorwaarde geldt voor gemotoriseerde voertuigen binnen de zachte mobiliteit in pijler 2.
Daarnaast wordt het mobiliteitsbudget verplicht aan te bieden aan werknemers die recht hebben op een bedrijfswagen. Die verplichting wordt gefaseerd ingevoerd volgens de grootte van de onderneming. Voor werkgevers die vandaag nog twijfelen over pijler 1 verandert dat de vraag: niet óf u met het mobiliteitsbudget start, maar hoe uw aanbod eruitziet wanneer het verplicht wordt. Loopt bij u vandaag al een cafetariaplan, kijk dan ook naar wat wel en niet mag bij de combinatie met een cafetariaplan.
Hoe maakt u de keuze?
Vier vragen brengen de meeste organisaties tot een beslissing.
Willen uw medewerkers een wagen behouden? Bekijk de profielen die vandaag een bedrijfswagen hebben. Wie veel kilometers rijdt voor het werk, zal zelden zonder wagen willen. Wie de wagen vooral voor woon-werkverkeer gebruikt, kijkt vaker naar pijler 2.
Heeft uw car policy al een goedkopere instapcategorie? Zo niet, dan is het creëren ervan de eigenlijke kost van pijler 1, niet de administratie erna.
Hoeveel ruimte heeft uw fleet- of HR-team? Pijler 1 vraagt opvolging. Een team dat vandaag al krap zit, start beter met pijler 2 en 3.
Waar ligt uw prioriteit: aanvaarding en flexibiliteit, of eenvoud en snelheid? Beide zijn verdedigbaar. Ze leiden alleen tot een andere keuze.
Twijfelt u, dan is het nuttig te weten dat pijler 1 later openstellen altijd kan, maar dat het een herziening vraagt van het mobiliteitsbeleid en van de car policy. Die oefening kost meer tijd dan de beslissing vandaag goed nemen. Een overzicht van onze formules helpt u inschatten welke begeleiding daarbij past.
Key takeaways
Pijler 1 vervangt de klassieke bedrijfswagen niet, het is een keuze binnen het mobiliteitsbudget.
Pijler 1 is enkel relevant voor wie een wagen wil houden én bereid is een goedkoper model te kiezen.
In 2025 koos 7% van de gebruikers effectief voor pijler 1, volgens de cijfers van de RSZ.
Openstellen verhoogt de flexibiliteit en de aanvaarding, en stuurt richting elektrisch rijden.
Gesloten houden vereenvoudigt de implementatie, het voertuigbeheer en de car policy.
Sinds 1 januari 2026 komen enkel nog emissievrije wagens in aanmerking voor nieuwe contracten binnen pijler 1.
Veelgestelde vragen
Is een werkgever verplicht om pijler 1 open te stellen?
Nee. De werkgever bepaalt zelf of pijler 1 deel uitmaakt van het aanbod. Wel moet er minstens een aanbod uit pijler 2 zijn.
Hoeveel werknemers kiezen effectief voor pijler 1?
In 2025 koos 7% van de gebruikers van het mobiliteitsbudget een wagen binnen pijler 1, blijkt uit de cijfers van de RSZ. Meer dan negen op de tien besteden hun budget volledig buiten pijler 1.
Mag een werknemer in pijler 1 nog een plug-inhybride kiezen?
Niet voor nieuwe aankopen of leasecontracten vanaf 1 januari 2026. Sinds die datum komen enkel wagens zonder CO2-uitstoot in aanmerking.
Wat gebeurt er met een lopend leasecontract van voor 2026?
Contracten die voor 1 januari 2026 werden afgesloten, blijven onder de oude regels lopen. De werknemer moet zijn wagen niet vervroegd vervangen.
Kan een werknemer zijn klassieke bedrijfswagen houden zonder mobiliteitsbudget?
Ja. Het mobiliteitsbudget is een aanbod, geen verplichting voor de werknemer. Bestaande rechten blijven bestaan.
Kunnen wij pijler 1 later nog openstellen?
Ja, maar dat vraagt een herziening van het mobiliteitsbeleid en van de car policy. Wie die oefening wil vermijden, stelt pijler 1 beter meteen open.
Uw situatie bekijken
Wilt u weten welk scenario het best bij uw organisatie past? Bekijk onze formules of leg uw situatie voor aan ons team.
Over de auteur
Thierry Devresse, oprichter van MBE (Mobility Budget Experts) en MMBB. Begeleidt sinds de invoering van de wet in 2019 ondernemingen bij het opzetten en beheren van hun mobiliteitsbudget. LinkedIn: linkedin.com/in/thierry-devresse. Meer over ons team van experten.
Bronnen
Disclaimer Dit artikel bevat algemene informatie over het mobiliteitsbudget en is bijgewerkt tot 17 augustus 2026. De wetgeving evolueert. Voor de toepassing op uw concrete situatie neemt u contact op met MBE of met uw sociaal secretariaat. |
Ik heb deze tekst met veel interesse gelezen en vond verschillende nuttige inzichten. Ik vond de manier waarop de verschillende facetten van het onderwerp worden behandeld interessant. Ik heb deze tekst al aanbevolen aan een paar mensen uit mijn vakgebied. Het is een interessante bron voor wie dit onderwerp beter wil begrijpen.