Change management - Hoe maak je je medewerkers bewust van duurzame alternatieven?

Donderdag 26 maart 2026

Het overgrote deel van onze gedragingen zijn het gevolg van gewoontegedrag. Zo ook ons verplaatsingsgedrag. Vanaf we een bepaalde gewoonte hebben aangeleerd bv. elke dag met de wagen naar het werk gaan, is het zeer moeilijk deze gewoonte af te leren. Ook al is dit misschien niet de beste optie gezien de congestie op onze wegen.

Gewoontes zijn hardnekkig. Wie mobiliteitsgedrag wil veranderen, moet dus meer doen dan medewerkers informeren of een fietsvergoeding geven: het vraagt inzicht in hoe gedrag werkt, en hoe verandering écht ontstaat. De sleutel ligt in het verleggen van de context, niet in het overtuigen met argumenten.

Onze dagelijkse routine is dus niet onomkeerbaar. Zodra mensen begrijpen dat hun gewoonte niet per se de beste optie is, onstaat er ruimte voor nieuwe keuzes.

Belangrijk is wel dat verandering niet vanzelf gaat. Mensen ervaren weerstand: het vraagt energie, het voelt onzeker, en het doorbreekt hun vertrouwde manier van doen.

Weerstand wegduwen werkt bijna nooit. Erken daarom de weerstand en werk ermee in plaats ertegen te vechten. Maar hoe begin je daaraan?

🌱 1. Geef een positieve boodschap

Focus in je communicatie op het gedrag dat je wil bekomen en niet op gedrag dat je wil vermijden.

👉 Zeg niet: “Laat de auto staan.”👉 Maar wel: “Probeer eens wat vaker de fiets.”

Een positieve boodschap verkleint de weerstand.

🗣️ 2. Deel succesverhalen en speel in op de sociale norm

Mensen zijn sociale wezens en laten zich sterk beïnvloeden door wat anderen doen. Het helpt als peers (andere collega’s), maar ook leidinggevenden laten zien dat zij ook af en toe de fiets nemen of naar het werk komen met het openbaar vervoer.

Laat collega’s die al duurzaam pendelen hun ervaringen delen, bijvoorbeeld via een korte video of een inspirerende post. Ook een duurzame pendelaar op het hoogste niveau van de organisatie kan een mooi voorbeeld voor anderen zijn!

Deel ook regelmatig met alle medewerkers hoeveel procent af en toe als eens duurzaam pendelt. Zo wordt duurzaam verplaatsingsgedrag niet alleen een optie, maar ook de sociale norm.

🔧 3. Maak het gedrag gemakkelijk

Vraag niet meteen een radicale overstap, maar werk met kleine stapjes. Wie elke dag met de auto komt, maakt de sprong naar volledig duurzaam pendelen meestal niet ineens.

Help hen zoveel mogelijk op weg in deze kleine stappen:

• geef voorbeelden van medewerkers die 1 dag per week of enkel tijdens de zomermaanden iets anders proberen

• zorg dat informatie over alternatieven duidelijk en toegankelijk is

• laat medewerkers nadenken over wanneer en hoe ze het gedrag zullen uitvoeren

Hoe eenvoudiger de keuze, hoe groter de kans dat mensen ze maken.

🚴 4. Laat mensen uitproberen zonder verbintenis

Uitproberen doet werkelijk wonderen! In Vlaanderen bestaan er heel wat testvloten waarmee organisaties hun medewerkers – gratis - 2 tot 4 weken lang een elektrische fiets, speed pedelec, treinabonnement etc. kunnen laten uitproberen. Dankzij aanbieders als Treffik van de provincie West-Vlaanderen, de Testkaravaan van de provincie Oost-Vlaanderen, het proefaanbod van de Mobilotheek van Slim naar Antwerpen, de Pendelproeverij van Lantis en de Fietstest van de provincie Vlaams-Brabant kunnen jouw medewerkers geheel vrijblijvend en zonder kosten ervaren of die alternatieve vervoermiddelen iets voor hen zijn.

Door een testperiode langer dan 1 uur, krijgen mensen de kans hun nieuwe vervoermiddel te integreren in hun leven en hun eerdere gewoonte écht aan te passen. Gemiddeld stapt meer dan 1 op 3 testers nadien over op hun geteste vervoermiddel!

Een testperiode blijkt enorm effectief omdat het drempels verlaagt en mensen laat voelen dat het alternatief vaak veel makkelijker en aangenamer is dan ze dachten.

Gedrag verandert dus wanneer we het begrijpelijk, haalbaar en herkenbaar maken

Verplaatsingsgedrag veranderen vraagt geen grote campagnes, maar wel een doordachte aanpak: gewoontes begrijpen, weerstand erkennen, kleine stappen mogelijk maken en drempels wegnemen.

Wie duurzame keuzes normaal, zichtbaar en gemakkelijk maakt, zet echte verandering in beweging.

Auteur: Jorine Callebert, expert mobiliteitsbudget @Traject, partner van MBE Mobility Budget Experts

Met dank aan MBE Partners:  Cyclis Bike Lease, O2O, Ubike, Cellule Mobilité d'AKT for Wallonia (UWE), Alphabet Belgium, Espaces-Mobilités, Next Mobility, The New Drive, iblue, Autoglass Clinic, Ethias Lease, Lynk & Co, Shiftbox, XPOfleet, Targa Telematics Belgium, cambio autodelen Vlaanderen, KAMEO Bikes, Olympus Mobility, FIE, Kia Belux